DERS NOTLARI SORULAR SUNULAR MAKALELER REHBERLİK RESİMLER İLETİŞİM

 

 


New Page 2

DERS NOTLARI

SORULAR

SUNULAR

MAKALELER

New Page 2

2017 Makale Arşivi

2016 Makale Arşivi

2015 Makale Arşivi

2014 Makale Arşivi

2013 Makale Arşivi

2012 Makale Arşivi

2011 Makale Arşivi

2010 Makale Arşivi

2009 Makale Arşivi

2008 Makale Arşivi

2007 Makale Arşivi

REHBERLİK

DOKÜMANLAR

SINAV SORUSU PAYLAŞIMI

RESİMLER

İLETİŞİM

 

 

                                                                                                                                      
   Musul Meselesi Ve Ravandiz Harekatı
 Son Güncelleme: 18.11.2017    

MUSUL MESELESİ VE REVANDİZ HAREKÂTI

Güney NUR*

ÖZET

     Ortadoğu’da önemli bir mevkide yer alan Musul-Kerkük bölgesi stratejik ve iktisadi konumu ile ve ayrıca ilkçağlardan beri çeşitli kültür ve medeniyetlerinin birleşip kaynaştığı önemli bir coğrafya olmuştur. Bu coğrafya 1516’daki Mercidabık zaferi ile Osmanlı topraklarına katılmıştır. Ancak bölge bu öneminden dolayı her zaman dış güçlerin ilgi odağı olmuş ve burayı ele geçirmek için büyük devletler arasında çetin mücadeleler yaşanmıştır. Nitekim İngilizler Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda yenilmesini fırsat bilerek 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi’nin 7. maddesi gereğince Musul ve çevresini işgal etmişlerdir. Bu işgal hareketi bölge halkı üzerinde derin bir etki bırakmış ve özellikle başta Revandiz olmak üzere Süleymaniye sancağı ile Zibar ve Akra bölgeleri halkı İngilizlere karşı mücadele ederek buralarda çeşitli ayaklanmalar çıkarmışlardı. Bu bölgelerde İngilizlere karşı başlatılan bu hareket TBMM Hükümeti tarafından ilgiyle izleniyor ve bölgenin İngiliz işgalinden kurtarılması amacıyla takviyesi üzerinde duruluyordu. Nitekim bu hedefi gerçekleştirmek üzere 1 Şubat 1922’de Mustafa Kemal Paşa’nın emri üzerine El-Cezire Cephesi Komutanlığı tarafından Özdemir Bey’in komutası altında 100 kişilik bir müfreze kurularak Revandiz’e gönderilmiştir. Özdemir Bey Revandiz’e geldikten sonra emrindeki kuvvetlerle İngilizlere ağır darbeler indirerek bu mıntıkalarda İngilizlerin Kürt Devleti kurma girişimlerini sonuçsuz bırakmıştır.
 
Anahtar Kelimeler : İngilizler, Kerkük, Musul, Revandiz, Özdemir Bey

GİRİŞ   

     Musul-Kerkük ve Süleymaniye’yi içine alan coğrafya, ilkçağlardan beri dünyanın en önemli medeniyetlerinin doğup geliştiği ve sahip olduğu yeraltı kaynaklarının zenginliği ile çeşitli toplumların mücadelelerinin yaşandığı önemli bir bölge olmuştur. Bu coğrafyanın Osmanlı hakimiyetine girişi Yavuz Sultan Selim’in 1516’daki Mercidabık Zaferi’ne kadar gitmektedir. 1517’den 1586 yılına kadar sancak statüsü ile idare edilen Musul, bu tarihten itibaren eyalete tahvil edilmiş ve bu statüsü 1918 yılında Osmanlı idaresinden çıkıncaya kadar devam etmiştir.1
     Osmanlı hâkimiyetinin son yüz yılında Musul Vilâyeti, 91.000 km2 arazi üzerinde 350.000 kadar nüfus barındıran bir yöreydi. İdari taksimata göre Musul, Kerkük, Süleymaniye ve Musul sancaklarına ayrılmaktaydı. 1914 yılı Salnâmesine göre Musul sancâğı; Musul, Akra, Duhok, İmâdiye, Zaho ve Sincar, Kerkük sancâğı; Kerkük, Revandiz, Kuşnuk, Raniye, Selâhiye ve Erbil, Süleymaniye sancâğı ise; merkez ile birlikte Kalambriya, Şehrizor, Muhammerah ve Bazyan kazalarını ihtiva ediyordu.2 Aynı coğrafyada yer alan Revandiz kazası da Osmanlı Devleti döneminde Musul ilinin Şehrizor (Kerkük) sancâğına bağlı bir ilçe merkeziydi. İlçe arazisi, bugünkü Türkiye ile İran ve Irak sınırlarının birleştiği bir yerde ve Irak’ın kuzeydoğu bölgesinde bulunmaktadır. Revandiz ilçesinin kuzeyinde Şemdinli, batısında Zibar ve Akra, güneyinde Erbil, Köysancak ve Ranya ilçeleri ile İran sınırındaki Gelişin ve Kanşim geçitleri bulunmaktadır. Bölge yeryüzüşekilleri bakımından dağlık bir yapı arz etmektedir. Özellikle bölgenin doğu kesiminin dağlık ve engebeli olması dolayısıyla ulaşım bu yönden zorlukla yapılmaktadır. Bölgenin en önemli akarsuyu Revandiz çayıdır. Revandiz Çayı Irak sınırı dağlarından çıkarak batıya doğru akıp Büyük Zap suyuna dökülür ve bölgeyi kuzey ve güney olmak üzere ikiye ayırır. Bölgenin Türkiye ile olan bağlantısı sarp dağlar arasından akan suların açtığı dar boğazlar vasıtasıyla sağlanır. Revandiz bölgesi ile Türkiye toprakları arasında iki önemli yol vardır. Bunlardan biri Revandiz-Şemdinli-Hakkari yolu ile İmadiye-Hakkari istikametindeki yoldur. Revandiz bölgesinin Musul, Kerkük, Süleymaniye ve Savuçbulak gibi önemli ticaret merkezileri ile bağlantısı vardır. Ayrıca bölgenin hemen güneyinde zengin petrol yatakları bulunmaktadır.3 Bölge üzerinde bulunduğu coğrafi, stratejik ve iktisadi durumu ile XIX. yüzyıldan itibaren  büyük güçlerin dikkatini çekmeye başlamış ve Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra mutlaka ele geçirilmesi gereken bir bölge haline gelmiştir. Nitekim bu yolda faaliyete geçen İngiltere, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda yenilmesini fırsat bilerek, Musul-Kerkük bölgesinde hakimiyetini tesis etmek için her türlü yolu denemekten kaçınmamıştır.

1 2 3 4 5 6